Critical Essay

Alejandro Abadilla
[http://taasnookahitkaninopilipinoako.weebly.com/panitikan.html]

Ang alinmang akdang prosa na nagbabahagi ng impormasyon, nagpapaliwanag, umaakit na paniniwalaan natin ang sinasabi, tumutuligsa sa mga institusyon o indibidwal o umaaliw sa mambabasa. Maituturing na sanaysay ang mga pormal na sulatin tulad ng panunuring pampanitikan


Pagdating sa sanaysay, dapat una pa lang malakas na ang magiging impact mo sa mambabasa para mawili sila na ipagpatuloy ang pagbasa sa iyong sanaysay. Kailangan mayroon itong natatanging estruktura na kapareho ng sa bahay. Magiging epektibo ang isang sanaysay kung mayroon itong lohika at organisadong kaisahan. Kailangan ‘ding ito’y kapani-paniwala, mas maganda kung galing sa sariling karanasan. Dapat may lalim din ang bawat salitang gagamitin. Ang mga katangiang ito ng isang sanaysay ang magpapakilala sa natatangi nitong manunulat.

[el-major-libro.jpg]

Ipinanganak tayong mga manunulat, ang problema na lang ay kung paano natin mapapaunlad ang ganitong talento. Nasa atin kung gugustuhin ba natin itong paunlarin o hahayaang mabulok na lang at hindi gagamitin. Sa panahon ngayon, laganap ang isyu sa sarili man o sa lipunan kaya kaalinsabay nito ay madalas makabasa ng mga sanaysay. Ito ang pinakasimpleng paraan para mailabas mo kung ano man ang hinanakit mo at para maibahagi mo ang gusto mong paniwalaan nilang impormasyon

Ang pagsusulat ng ganitong uri ng literary form ay hindi trip lang, kumbaga’y may pinaghuhugutan ‘din. Sa paraang ito, nakakapagbigay ka ng impormasyon at makakapaghikayat ka ng mga mambabasa. In short, may purpose ka para gumawa nito, parang sa love na uso sa kabataan ngayon, magugustuhan mo ba s’ya ng walang dahilan? Sino namang maniniwala kapag ganyan ang dahilan mo.

Kung simplisidad ang basehan, isa ang sanaysay sa mga halimbawa ng literary form na maibibigay. Malaki ang naging ambag nito sa panitikan. Maliban sa mg tula, plays at nobela, sanaysay ang madalas basahin ngayon, bukod sa madali itong maitindihan, nakakarelate ‘din yung iba sa topic kasi nga base ito sa mga totoong pangyayari  kaya nadadala nito ang mambabasa sa kung ano mang vibe meron ang flow nito.

Madalas na hango ang CNF sa totoong karanasan ng manunulat. Isang simpleng halimbawa ng ganitong uri ng panitikan ay isang talambuhay na ang paksa ay nagpapakilala sa napagdaanang karanasan ng isang specific na tao. Ito ang higit na magbibigay ng satisfaction sa mambabasa kaysa iba pang mga bagay.

Kapag nakarinig ka ng sanaysay, iisipin mo na agad kung ilang pahina ang magagamit nito, o kaya ay ilang pahina ang babasahin mo. Kung blogging at sanaysay ang pag-uusapan, parang ang layo naman yata ng pagitan pero kung susumahin, ang blogging ay parte ng CNF. Hindi porke’t maikli e hindi na sanaysay, sa pamamagitan ng blogging nakakapagpahayag ka ng iyong nararamdaman, maaari kang magbahagi ng impormasyon depende sa tema ng iyong blog at maaari mo ‘ding maakit at maaliw ang mga mambabasa ayon sa paksa ng iyong blog.

Creative essay ay nagbibigay ng espasyo para sa opinyon mula sa manunulat, samantalang ang critical essay naman ay puno ng konklusyon na nabubuo mula sa isang teksto.

Hindi maiiwasan na magkaroon ng isyu kahit sa mga katiting nabagay. Kaya hindi na bago ang isyu tungkol sa pagsulat ng sanaysay, parang artista lang, hindi nawawalang ng kontrobersiya. Dahil Malaya na ang lahat na makapagsulat nito, hindi alam ng iba kung anu-ano ang mga limitasyon dito.

Nakatulong ang CNF sa pagpapaunlad pa ng panitikang Filipino. Napagpayaman nito at nahubog ang mga isip ng tao para mamulat sa kahibangan na nagaganap ngayon. Mapabansa man, lipunan at pamilya. Tiyak na ang paggawa ng ganitong uri ng literary form ay di lamang para magcomply sa paperworks sa school kundi para na ‘rin ibahagi sa iba kung ano ang nasa isip at puso mo.